MULHOLLAND DRIVE

Tajemnicze arcydzieło David Lyncha. "Mulholland Drive" to manifest surrealistycznej wyobraźni, narracyjny eksperyment, film, który nadał nowy wymiar czerni tradycji czarnego kryminału.

Naiwna blondynka Betty Elms (Naomi Watts) przybywa do Hollywood z marzeniem o karierze aktorskiej. Zanim jednak zdoła zrobić pierwszy krok w stronę Fabryki Snów, spotyka Ritę (Laura Harring). Przerażona, zakrwawiona kobieta pojawia się pewnej nocy w domu, w którym zatrzymała się Betty. Rita jest jedyną ocalałą osobą z koszmarnego wypadku samochodowego, który wydarzył się na Mulholland Drive. Przed kraksą kobietę usiłowali zgładzić płatni mordercy. Rita nie wie jednak dlaczego; w wyniku wypadku cierpi na amnezję: nie ma pojęcia skąd się wzięła, kim jest - i nawet jej imię nie jest prawdziwe; tajemnicza nieznajoma wymyśliła je patrząc na plakat z Ritą Hayworth. Poczciwa Betty postanawia pomóc Ricie w wyjaśnieniu jej zagadki. Prywatne śledztwo zaprowadzi dziewczynę dużo dalej niż mogłaby się spodziewać - do alternatywnej rzeczywistości, której istnienia nawet nie podejrzewała; to Fabryka Snów, tyle tylko, że sny są tu dusznymi koszmarami.

Czy "Mulholland Drive" jest najwybitniejszym obrazem w dorobku DAVIDA LYNCHA? Wśród lynchystów trwają na ten temat spory. Zostawiając na boku tę akademicką dyskusję, trzeba powiedzieć, że w "Mulholland Drive" ogniskują się wątki i obsesyjne motywy przewijające się przez całą twórczość Lyncha - i objawiają się w formie bardziej radykalnej niż kiedykolwiek przedtem. Amerykański wizjoner nigdy wcześniej nie odszedł aż tak daleko od klasycznej liniowej narracji; w "Mulholland Drive" prosta logika przyczyn i skutków zostaje zastąpiona onirycznym porządkiem halucynacji. Rzeczywistość, jak zwykle u Lyncha, ma tu drugie, mroczne dno. Podobnie jak w "Zagubionej Autostradzie", bohaterowie potrafią niespodziewanie zmienić tożsamość i stać się kimś zupełnie innym, niż byli na początku filmu. "Mulholland Drive" może przyprawić o ból głowy nawet widzów przyzwyczajonych do ekstrawagancji Davida Lyncha; w kinie tego reżysera kluczową rolę zawsze odgrywała podświadomość. Tym razem w mrocznych obszarach podświadomości rozgrywa się cały seans.

"Mulholland Drive" to obraz, który prowokuje do interpretacyjnych wysiłków. Ten trud nie pozostaje daremny; opowieść robi wrażenie sennego koszmaru, ale istnieją klucze, które pozwalają ją racjonalnie wyjaśnić - i to na kilka różnych sposobów. "Mulholland Drive" można czytać jako postmodernistyczny czarny kryminał, psychoanalityczny traktat, historię o chorobie psychicznej, a nawet jako wielką metaforę Hollywood. Nie w racjonalnych wyjaśnieniach tkwi jednak siła "Mulholland Drive". Lynch proponuje tu alternatywny sposób opowiadania i alternatywną konstrukcję filmowej rzeczywistości. Nagroda za reżyserię w Cannes i inne nagrody, były w tym wypadku czystą formalnością; "Mulholland Drive" to spełnione dzieło jednego z najbardziej oryginalnych autorów współczesnego kina, obraz, który traktować należy nie tyle w kategoriach zwykłego filmu, co hipnotyzującego, kinematograficznego doświadczenia.

OCEŃ FILM